Jak wybrać zasilacz LED 12 V/24 V? Szczegółowy przewodnik po seriach Mean Well ELG, Mean Well XLG i EAGLERISE dostępnych w 2K‑Trade

Zasilacz jest jedynym elementem instalacji LED, którego po napięciu membrany nie widać — i jedynym, który trzeba będzie kiedyś wymienić. Dlatego dobiera się go z zapasem, montuje w dostępnym miejscu i dopasowuje do napięcia taśmy. Poniżej zebraliśmy zasady doboru mocy, różnicę między 12 V a 24 V, sposób zasilania długich odcinków, parametry serii Mean Well i EAGLERISE z kart produktów oraz jeden pełny przykład obliczeniowy. O temperaturze barwowej taśm i sterownikach CCT piszemy osobno w artykule Temperatura barwowa taśm LED.

Ile mocy potrzebuje taśma LED

Punktem wyjścia jest moc taśmy z karty produktu, podana w watach na metr, i rzeczywista długość wszystkich odcinków zasilanych z jednego zasilacza. Reguła praktyczna: moc zasilacza [W] = moc taśmy [W/m] × długość [m] × 1,2. Współczynnik 1,2 to około 20 % zapasu — zasilacz obciążony w całości pracuje gorącej, a moc z karty taśmy jest wartością nominalną, którą realna rolka może nieco przekraczać. Wynik zaokrągla się w górę do najbliższej mocy z katalogu. Jeśli wynik przekracza moc największego zasilacza w serii lub odcinki leżą w różnych częściach sufitu, instalację dzieli się na dwa lub więcej obwodów z osobnymi zasilaczami — krótsze przewody i łatwiejszy serwis są zwykle warte więcej niż jeden duży zasilacz.

12 V czy 24 V

Przy tej samej mocy taśma 24 V pobiera o połowę mniejszy prąd niż taśma 12 V. Mniejszy prąd to mniejszy spadek napięcia na przewodach i na samej taśmie, a więc dłuższy odcinek zasilany z jednego punktu i równa jasność od początku do końca linii. Z tego powodu wszystkie taśmy w katalogu 2K-Trade pracują na 24 V DC, a 12 V ma sens głównie w krótkich odcinkach i tam, gdzie istnieje już instalacja 12 V. Zasilacze w katalogu są dostępne w obu napięciach: seria Mean Well w wersjach 12 V i 24 V, seria EAGLERISE w wersjach 12, 24 i 48 V. Zasada bez wyjątków: napięcie zasilacza musi być równe napięciu taśmy — zasilacz 24 V uszkodzi taśmę 12 V, a zasilacz 12 V nie rozświetli taśmy 24 V.

Zasilanie długich odcinków

Spadek napięcia widać jako przygasanie końca linii, a w taśmach białych także jako lekką zmianę odcienia. W praktyce montażowej przyjmuje się, że taśmę 24 V zasila się co około 5 m lub z obu końców odcinka: rolka 10 m dostaje zasilanie na obu końcach albo w środku, a dłuższe linie dzieli się na sekcje, z których każda ma własny przewód poprowadzony od zasilacza (układ gwiaździsty). Nie łączy się sekcji szeregowo przez taśmę — prąd kolejnych sekcji płynąłby wtedy przez cienkie ścieżki pierwszej. Przekrój przewodów dobiera elektryk do prądu obwodu i długości trasy; im dalej od zasilacza, tym większe znaczenie ma przekrój.

Mean Well XLG i ELG

Podstawą oferty do sufitów napinanych jest karta MEAN WELL XLG/ELG zasilacz. Warianty 24 V według karty: XLG 75 W / 3,1 A, XLG 100 W / 4 A, XLG 150 W / 6,25 A, XLG 200 W / 8,3 A, XLG 320 W / 18 A oraz ELG 240 W / 10 A. Obie serie mają klasę szczelności IP67, a okres gwarancji producenta podany na karcie wynosi 5 lat. W oznaczeniach Mean Well litera na końcu symbolu opisuje sposób regulacji: A — wbudowany potencjometr do ustawienia napięcia i prądu wyjściowego (jednorazowa regulacja, nie codzienne ściemnianie), B — ściemnianie „3 w 1” sygnałem 0–10 V, PWM lub rezystancją, D2 — ściemnianie czasowe (smart timer). Wariant bez litery nie ma regulacji. Które wersje są w danej chwili na magazynie, sprawdza się na karcie produktu lub u opiekuna klienta.

Mean Well LPV i ERPF

Do małych obwodów — pojedyncza nisza, półka, krótki odcinek — służy karta MEAN WELL LPV zasilacz: 24 V w wariantach 35 W / 1,5 A, 60 W / 2,5 A i 100 W / 4,2 A, klasa szczelności IP67, okres gwarancji producenta według karty 3 lata. Na drugim końcu skali jest MEAN WELL ERPF zasilacz 24 V o mocy 400 W / 16,7 A — jeden zasilacz na kilka linii świetlnych w dużym pomieszczeniu komercyjnym, pod warunkiem rozprowadzenia sekcji osobnymi przewodami.

EAGLERISE

Karta Zasilacze EAGLERISE obejmuje dwie serie — Slim-US i Voltage-LS — o mocach od 12 do 180 W (12, 20, 30, 60, 75, 100, 120, 150, 160 i 180 W), napięciu wyjściowym 12, 24 lub 48 V i napięciu wejściowym 220–240 V. Klasa szczelności to IP20, więc jest to zasilacz do suchych wnętrz, montowany w puszce, skrzynce lub za rewizją. Okres gwarancji producenta według karty: 5 lat. Drobniejsze skoki mocy (np. 120 W) ułatwiają dopasowanie zasilacza do każdej sekcji z osobna.

Ściemnianie: sterownik czy zasilacz

W sufitach napinanych najczęściej ściemnia się po stronie 24 V: między zasilaczem a taśmą montuje się sterownik (np. Mi-Light), obsługiwany pilotem, panelem ściennym lub aplikacją — wybór w kategorii Sterowniki do taśm LED. Zasilacz pozostaje wtedy zwykły, a prąd znamionowy sterownika musi odpowiadać obciążeniu sekcji. Drugi sposób to zasilacz w wersji B, ściemniany sygnałem 0–10 V, PWM lub rezystancją z ściemniacza ściennego albo automatyki budynku — rozwiązanie dla instalacji projektowanych razem z elektryką. Taśmy CCT i RGB wymagają sterownika wielokanałowego niezależnie od zasilacza.

Gdzie umieścić zasilacz

Trzy warunki: dostęp, wentylacja, odległość od membrany. Zasilacz montuje się tam, gdzie da się go wymienić bez demontażu sufitu — za klapą rewizyjną, na szafie, w niszy technicznej, w skrzynce w pomieszczeniu obok. Nie zamyka się go w szczelnej przestrzeni bez obiegu powietrza: nagrzewa się proporcjonalnie do obciążenia, a wysoka temperatura skraca jego żywotność. Nie kładzie się go bezpośrednio na membranie ani przy niej. Klasa IP67 zasilaczy Mean Well XLG/ELG i LPV pozwala montować je w pomieszczeniach wilgotnych, ale nie zwalnia z dostępu serwisowego, a podłączenie strony 230 V wykonuje elektryk zgodnie z przepisami.

Przykład: linia świetlna GAMMA 30 w salonie

Założenia: linia świetlna w profilu GAMMA 30 z elastyczną osłoną DF-G.30, łączna długość 18 m, taśma Taśma LED 140 LED/m 24V SMD-2835 IP20 w wariancie 9,6 W/m, barwa 4000 K.

• Pobór taśmy: 18 m × 9,6 W/m = 172,8 W, w zaokrągleniu 173 W.
• Zapas 20 %: 173 W × 1,2 = 207 W.
• Zasilacz: najbliższa moc z katalogu w górę to 240 W — Mean Well ELG 24 V – 240 W (10 A), IP67.
• Zasilanie: linię dzielimy na dwie sekcje po 9 m, każda z własnym przewodem od zasilacza; sekcja 9 m z zasilaniem z jednego końca mieści się w praktyce, dłuższe sekcje zasilamy z obu końców.
• Wariant z dwoma zasilaczami: 9 m × 9,6 W/m = 86,4 W, × 1,2 = 104 W — na każdą sekcję EAGLERISE 24 V 120 W (IP20, montaż za rewizją).
• Ściemnianie: sterownik między zasilaczem a taśmą, o prądzie znamionowym nie mniejszym niż prąd sekcji.
• Montaż: zasilacz za klapą rewizyjną w tym samym pomieszczeniu, przewody 24 V do obu sekcji, strona 230 V podłączona przez elektryka.

Najczęściej zadawane pytania

12 V czy 24 V do sufitu napinanego?

24 V. Przy tej samej mocy prąd jest o połowę mniejszy, więc spadek napięcia na przewodach i taśmie jest mniejszy, a odcinek zasilany z jednego punktu może być dłuższy. Wszystkie taśmy w katalogu 2K-Trade pracują na 24 V DC; napięcie zasilacza musi być równe napięciu taśmy.

Jaki zapas mocy powinien mieć zasilacz?

Około 20 %: moc zasilacza = moc taśmy [W/m] × długość [m] × 1,2, zaokrąglone w górę do mocy z katalogu. Przykład: 18 m taśmy 9,6 W/m to 173 W, z zapasem 207 W, czyli zasilacz 240 W. Przy większych instalacjach lepiej podzielić obwód na kilka zasilaczy niż dobierać jeden bardzo duży.

Czy zasilacz IP67 można zamontować w łazience?

Klasa IP67 oznacza obudowę szczelną na pył i wodę, więc zasilacze Mean Well XLG/ELG i LPV nadają się do pomieszczeń wilgotnych. Nadal muszą mieć dostęp serwisowy i wentylację, a miejsce montażu i podłączenie strony 230 V w łazience wykonuje elektryk zgodnie z przepisami. Zasilacze EAGLERISE mają klasę IP20 i są przeznaczone do suchych wnętrz.

Jak ściemniać taśmę LED zasilaną z Mean Well?

Najprościej sterownikiem po stronie 24 V, zamontowanym między zasilaczem a taśmą i obsługiwanym pilotem, panelem lub aplikacją. Drugi sposób to zasilacz XLG/ELG w wersji B, ściemniany sygnałem 0–10 V, PWM lub rezystancją. Wersja A ma tylko potencjometr do jednorazowego ustawienia parametrów wyjściowych, nie służy do codziennego ściemniania.

Autor: MB 2K-Trade